Kiracı fazla ödediği kirayı geri istedi: Yargıtay’dan dikkat çeken karar

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin kira bedellerine ilişkin kararı, 19 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Karara konu uyuşmazlık, kiracının kira ilişkisi sırasında fazla ödediğini öne sürdüğü bedelleri geri istemesi üzerine başladı.

Polatlı 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılan davada kiracı, 3 Ağustos 2022 başlangıç tarihli kira sözleşmesi kapsamında kira bedellerini ev sahibinin eşi tarafından bildirilen hesaba ve taraflar arasındaki fiili mutabakat gereğince her ayın 15'inde ödediğini belirtti.

Kiracı, ev sahibinin ekonomik gerekçelerle tahliye ve elektrik kesme tehdidinde bulunarak kira döneminde hukuka aykırı şekilde sürekli artış talep ettiğini ve bu nedenle kendisinden fazla ödeme aldığını öne sürdü. Ardından Ağustos 2024 kira bedelinin ödenmediği gerekçesiyle tahliye talepli kira takibi başlatıldığını belirten kiracı, fazla ödediği bedellerin kendisine iade edilmesini istedi.

MAHKEME DAVAYI REDDETTİ

Polatlı 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, kiracının talebini Türk Borçlar Kanunu'nun 72'nci maddesi kapsamında “istirdat davası” olarak değerlendirdi.

Mahkeme, istirdat davasına ilişkin şartların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verdi. İlk derece mahkemesince kesin olarak verilen kararın ardından Adalet Bakanlığı, kararın kanun yararına temyizen incelenmesini istedi.

ADALET BAKANLIĞI TEMYİZE GÖTÜRDÜ

Adalet Bakanlığı'nın başvurusunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ve 33'üncü maddeleri uyarınca hâkimin tarafların talep sonucu ile bağlı olmakla birlikte, tarafların ileri sürdüğü vakıaların hukuki niteliğini ve uygulanacak hukuk kurallarını kendiliğinden belirlemekle yükümlü olduğu belirtildi.

Bakanlık, söz konusu uyuşmazlığın Türk Borçlar Kanunu'nun 72'nci maddesi kapsamında bir istirdat davası olmadığını, fazla ödenen kira bedellerinin tahsiline yönelik bir alacak davası niteliğinde bulunduğunu belirterek kararın kanun yararına bozulmasını istedi.

Başvuruda ayrıca dava değerinin 9 bin 822 TL olmasına karşın davalı lehine 18 bin TL vekâlet ücretine hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğu savunuldu.

YARGITAY: HUKUKİ NİTELENDİRMEYİ HÂKİM YAPAR

Başvuruyu inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tarafların maddi vakıaları ileri sürmekle yükümlü olduğunu, bu vakıaların hukuki nitelendirmesini yapmanın ve uygulanacak hukuk kurallarını belirlemenin ise hâkimin görevi olduğunu vurguladı.

Yargıtay, hâkimin talep sonucu ile bağlı olmasına karşın tarafların talebini dayandırdığı hukuki sebeple bağlı olmadığına dikkat çekti.

“İSTİRDAT DAVASI DEĞİL”

Yüksek Mahkeme, kiracının talebinin kesinleşmiş bir icra takibi kapsamında cebri icra tehdidi altında ödenen bir paranın geri alınmasına ilişkin olmadığını belirledi.

Kararda, kiracının kira ilişkisi kapsamında hukuki sebep olmaksızın fazla tahsil edildiğini ileri sürdüğü kira bedellerinin iadesini istediği belirtildi.

Bu nedenle Yargıtay, davanın Türk Borçlar Kanunu'nun 72'nci maddesinde düzenlenen istirdat davası olarak değil, sebepsiz zenginleşmeye ve fazla ödemenin iadesine dayalı genel hükümler çerçevesinde bir alacak davası olarak değerlendirilmesi gerektiğine hükmetti.

FAZLA ÖDEME YAPILIP YAPILMADIĞI İNCELENECEK

Yargıtay, yerel mahkemenin davayı yanlış hukuki nitelendirme nedeniyle reddetmek yerine uyuşmazlığın esasını incelemesi ve tarafların sunduğu delilleri değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

Böylece Yargıtay, kiracının fazla kira ödediğine ya da söz konusu paranın doğrudan kendisine iade edilmesine karar vermedi. Yüksek Mahkeme, fazla ödeme yapılıp yapılmadığının ve varsa iade edilmesi gereken tutarın davanın esası incelenerek belirlenmesi gerektiği sonucuna vardı.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bu gerekçelerle ilk derece mahkemesi kararını kanun yararına bozdu. Dairenin 2026/3039 esas ve 2026/2767 karar sayılı ilamı, 19 Ağustos 2026 tarihli ve 33345 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.