ABD’nin Kübalı doktorları çıkardığı Venezuela’da sağlık krizi yaşanıyor

Venezuela’nın kamu sağlık sistemi, Kübalı sağlık çalışanlarının ülkeden ayrılmaya devam etmesiyle birlikte giderek artan bir baskı altında. Bloomberg’in salı günü yayımladığı habere göre bu durum, Caracas ile Havana arasındaki ilişkilerin onlarca yıldır temelini oluşturan sağlık iş birliğinin geleceğine dair ciddi endişeler yaratıyor. Habere göre Kübalı doktorlar, uzmanlar ve diğer sağlık çalışanları, ABD’nin Küba’nın yurtdışı sağlık misyonlarını sınırlamaya yönelik artan baskısı nedeniyle Venezuela’daki sağlık merkezlerinden ayrılıyor. Washington bu misyonların Küba hükümetine önemli gelir sağladığını savunuyor. Bu gelişmeler en çok düşük gelirli kesimlere hizmet veren kamu sağlık merkezlerinde hissediliyor. Caracas’ın doğusundaki Salvador Allende sağlık merkezinde, Kübalı personelin ayrılmasının ardından çocuk doktoru, kadın doğum uzmanı, göz doktoru ve fizyoterapist gibi alanlarda hizmet bulmak giderek zorlaştı. Pomona College’dan tarihçi Miguel Tinker Salas, “Kübalı doktorların gönderilmesi Küba’da siyasi değişim yaratmaz ama Venezuela’da sağlık hizmetlerini geriye götürür” diyor. Bu hizmetlere bağımlı olan kesimler en ağır yükü taşıyacak. Sağlık misyonu uzun yıllardır Küba’nın en büyük uluslararası programlarından biri. Geçen yılın sonunda yaklaşık 13 bin Kübalı sağlık çalışanı Venezuela’da görev yapıyordu. Bu ekipler temel sağlık hizmetlerinden diş tedavisine, göz ameliyatlarından diyabet takibine kadar geniş bir yelpazede hizmet veriyor; özellikle kırsal ve yerli topluluklarda sağlık hizmetlerine erişimi sağlıyordu. Bloomberg’e göre Küba yönetimi, personel kaybını durdurmak için bazı reformları değerlendiriyor. Bunlar arasında, doktorların ev sahibi ülkelerden alınan ücretin yüzde 95’ine kadarını alabilmesi de var. Mevcut sistemde bu oran yaklaşık yüzde 30 civarında. Bu adım, Havana’nın sağlık çalışanlarının ülkeden ayrılmasını frenleme çabası olarak görülüyor. ZAYIFLAYAN SAĞLIK SİSTEMİ Bu ayrılıklar, Venezuela’nın yıllardır süren ekonomik krizinin sağlık sistemi üzerindeki etkilerini daha da ağırlaştırıyor. Habere göre 2012 ile 2017 arasında 22 binden fazla Venezuelalı doktor ülkeyi terk etti. Hastaneler ve klinikler ise ekipman eksikliği, yetersiz finansman ve artan sağlık ihtiyacıyla mücadele etmeye devam ediyor. Uluslararası kuruluşlar da insani durumun kötüleştiği uyarısında bulunuyor. UNICEF, bu yıl milyonlarca Venezuelalı çocuğun yardıma ihtiyaç duyduğunu açıkladı. Yetersiz beslenme, önlenebilir hastalıklar ve anne sağlığı sorunları öne çıkan başlıklar arasında. Ülke ayrıca dengue gibi sivrisinek kaynaklı hastalıkların yeniden yayılmasıyla karşı karşıya. İTTİFAK ZAYIFLIYOR Bloomberg’e göre Kübalı sağlık personelinin geri çekilmesi sadece sağlık alanını değil, iki ülke arasındaki daha geniş ilişkileri de etkiliyor. Bu ittifak, eski Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chávez ile Küba lideri Fidel Castro döneminde kurulmuştu. Petrol karşılığında sağlık hizmeti gibi kapsamlı iş birliği anlaşmalarına dayanıyordu. Ancak son dönemde bu ilişki hem Venezuela’daki siyasi gelişmeler hem de ABD’nin baskısı nedeniyle zayıfladı. Washington, Küba’nın sağlık programlarını “zorla çalıştırma” olarak tanımlıyor ve diğer ülkeleri de bu programları sonlandırmaya çağırıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bu girişimi sık sık eleştiriyor: “Bu sistem yozlaşmış Küba yönetimini zenginleştiriyor ve Küba halkını temel sağlık hizmetlerinden mahrum bırakıyor.” BELİRSİZ GELECEK Venezuela hükümeti sağlık sistemindeki boşluğu doldurmak için yeni programlar başlattı ve yerli doktor yetiştirmeye ağırlık verdi. Bloomberg’e göre yakın zamanda bin 600’den fazla yeni doktor mezun edildi ve on binlerce öğrenci eğitimine devam ediyor. Ancak sahadaki sağlık çalışanları bu önlemlerin yeterli olmayacağı görüşünde. Özellikle yoksul ve hizmete erişimin sınırlı olduğu bölgelerde Kübalı doktorların yokluğu ciddi bir boşluk yaratıyor. Sonuç olarak Küba’nın Venezuela’daki sağlık misyonunun gerilemesi sadece bir sağlık krizi değil, aynı zamanda Latin Amerika’daki en önemli siyasi ittifaklardan birinin dönüşümünün de göstergesi. Kaynak: Almayadeen.net Çeviren: Yusuf Tuna KOÇ